Iliada w mumii. Unikatowe odkrycie z Oksyrynchos
21 kwietnia 2026, 16:57Naukowcy z Oxyrhynchus Archeological Mission oraz Universitat de Barcelona, pracujący pod kierunkiem Maite Mascort i Esther Pons, dokonali unikatowego odkrycia. Na brzuchu mumii z czasów rzymskich sprzed około 1600 lat znaleźli papirus zawierający fragment Iliady. To pierwszy znany przypadek, gdy grecki tekst literacki został celowo użyty podczas procesu mumifikacji.
Profesor Glei bada, dlaczego łacina nie zginęła
29 marca 2017, 05:08Łacina to niezwykły język. Od setek lat nie ma on rodzimych użytkowników, nikt nim na co dzień nie mówi, a mimo to język nie zaginął. Miliony osób uczą się łaciny, dziesiątki tysięcy ją znają. Język nie jest wykorzystywany do rozmów, ale do pisania i czytania już tak. Profesor Reinhold Glei z Instytutu Filologii Łacińskiej Uniwersytetu Zagłębia Ruhry w Bochum bada, dlaczego łacina nie zniknęła.
Świat stracił większość starofrancuskich romansów rycerskich i niemal wszystkie manuskrypty
8 lipca 2026, 11:26Przed czterema laty dowiedzieliśmy się, że świat utracił aż 90% manuskryptów z opowieściami heroicznymi i rycerskimi. To zrodziło naturalne pytanie, ile straciliśmy samych opowieści. Bo w końcu utrata manuskryptu nie oznacza, że zniknęła zapisana w nim opowieść. Ta mogła przetrwać w innych kopiach. Jean-Baptiste Camps, Julien Randon-Furling i Ulysse Godreau z École nationale des chartes poinformowali na łamach PNAS Nexus, że mogliśmy stracić nawet 60 procent średniowiecznych utworów tego gatunku, a spośród samych rękopisów – ponad 95 procent. Taki wynik dał model matematyczny oparty na symulacjach komputerowych i danych o blisko dwóch tysiącach manuskryptów.
Fluorescencja rentgenowska pomoże odczytać tekst starożytnego lekarza?
27 marca 2018, 05:11Naukowcy próbują odczytać jedno z dzieł Galena, dotyczące mikstur i leków. Galen to jedna z najważniejszych postaci w historii medycyny. Miał tak wielki wpływ, że jego przepisy dotyczące produkcji leków stosowano jeszcze 1500 lat po jego śmierci.
Rozpoczął się wielki projekt digitalizacji hetyckich tabliczek z pismem klinowym
21 października 2020, 12:37Akademia Nauk i Literatury w Moguncji zdigitalizuje i udostępni online całe swoje zbiory hetyckich tabliczek glinianych z pismem klinowym sprzed 3500 lat. W uniwersyteckich zbiorach znajduje się około 30 000 takich zabytków, w większości spisanych językiem hetyckim. Znajdziemy tam też teksty w językach luwijskim i palijskim.
Niezwykły festiwal lodu
27 grudnia 2006, 13:45Harbin Ice Festival (Harbiński Festiwal Lodu) odbywa się rokrocznie od 21 lat. Rozpoczyna się 5 stycznia i trwa przez ponad miesiąc. W tym roku wystawę zainaugurowano 23 grudnia. Chińczycy twierdzą, że ich lodowe i śnieżne rzeźby biją na głowę eksponaty z podobnych parków w Dubaju czy Singapurze. Impreza gromadzi ekspertów, artystów i widzów z całego świata.
Na Jukatanie znaleziono ruiny miasta Majów
2 czerwca 2022, 09:22Archeolodzy z meksykańskiego INAH (Instituto Nacional de Antropología e Historia) poinformowali o odkryciu ruin miasta Majów. Xiol, bo tak nazwano miejscowość, zaczęto badać w 2015 roku podczas budowy parku przemysłowego 10 kilometrów od miasta Merida na półwyspie Jukatan. Z ogłoszeniem odkrycia wstrzymano się jednak do czasu zakończenia prac restauracyjnych.
Woda ułatwiała budowę piramid
30 kwietnia 2014, 16:24Naukowcy z FOM (Fundamental Research on Matter) Foundation i Uniwersytetu w Amsterdamie wykazali, że starożytni Egipcjanie prawdopodobnie moczyli piasek, po którym ciągnęli bloki skalne na budowę piramid. Dzięki użyciu odpowiedniej ilości wody można znakomicie zmniejszyć ilość pracy potrzebnej do przetransportowania ciężkiego ładunku.
Relacje egipsko-chińskie sięgają starożytności, ale nie są tak odległe jak sugerowano
1 kwietnia 2019, 10:13Kuglarze pochodzący z egipskiej Aleksandrii zabawiali ponad 2 tys. lat temu w Państwie Środka chińskich wielmożów. Jednak wbrew wcześniejszym twierdzeniom Egipcjanie nie przyczynili się do powstania chińskiego systemu zapisu – opowiada w rozmowie z PAP polski naukowiec.
Piramidy egipskie odlano z betonu
19 maja 2007, 15:57Przez lata uważano, że piramidy egipskie zbudowano z wyciosanych w kamieniu olbrzymich bloków, które następnie niewolnicy i inni budowniczowie wciągali po rampach i układali jeden na drugim. Dwadzieścia lat temu Joseph Davidovits, dyrektor Instytutu Geopolimerów w St. Quentin, stwierdził jednak, że bloki są wykonane z pewnego rodzaju betonu, w skład którego weszły, m.in.: wapień, glina, wapno oraz woda.
