Tomograf do czytania
25 maja 2009, 10:45W sierpniu minie 1930 lat od najbardziej znanego w historii wybuchu wulkanu. Wezuwiusz zniszczył Herkulanum i Pompeje i zabił tysiące ludzi. Jednak jakimś cudem w jednym z domów, który w przeszłości należał do teścia Juliusza Cezara, ocalały setki zwojów.
Mumie ze złotymi językami i wspaniale zdobione grobowce – nowe odkrycie w Oksyrynchos
20 grudnia 2024, 06:56W słynnym Oksyrynchos (Al-Bahnasa), położonym 200 kilometrów na południe od Kairu, hiszpańsko-egipska misja archeologiczna dokonała szeregu niezwykłych odkryć. W grobach z okresu ptolemejskiego znaleziono w sumie 52 kompletne i niekompletne mumie. Najbardziej interesujących jest 12 mumii z 13 złotymi językami. Jedną z nich wyposażono w 2 złote języki, inną w złote paznokcie, a paznokcie jeszcze innej pozłocono
Ołów pozwoli odczytać starożytne teksty?
23 marca 2016, 10:07Zwoje z Herkulanum zostały pogrzebane pod wulkanicznymi popiołami pochodzącymi z eksplozji Wezuwiusza w 79 roku. Spalone papirusy mogą skrywać nieznane ludzkości starożytne teksty. Dotychczas jednak części z nich nie udało się odczytać, a wcześniejsze próby rozwijania papirusów kończyły się ich zniszczeniem. Od niedawna jest jednak nadzieja, że w niedalekiej przyszłości poznamy, jakie tajemnice kryją
Ludzie kontra maszyny: kto jest lepszym tłumaczem? Człowiek czy wielki model językowy?
13 lutego 2026, 09:27Systemy sztucznej inteligencji w coraz większej liczbie zadań dorównują ludziom. Dlatego naukowcy z Westlake University w chińskim Hangzhou postanowili sprawdzić, jak radzą sobie z tłumaczeniami tekstów. Porównali zatem tłumaczy gatunku Homo sapiens z wielkimi modelami językowymi, w tym z GPT-4, ALMA-R oraz Deepseek-R1. Ludzie i maszyny mieli tłumaczyć w obie strony te same fragmenty tekstów pomiędzy chińskim i angielskim, rosyjskim i angielskim oraz chińskim i hindi. Teksty dotyczyły trzech dziedzin. Były to bieżące informacje prasowe, teksty technologiczne i biomedyczne.
Trzy komory grobowe pod Świątynią Quetzalcoatla
25 kwietnia 2013, 18:28W 2003 roku obfite opady deszczu odsłoniły wejście do tunelu znajdującego się pod Świątynią Quetzalcoatla w Teotihuacan. Robot archeologiczny Tlaloc II-C, nazwany tak na cześć azteckiego boga deszczu, odkrył właśnie w tunelu trzy struktury, które mogą być komorami grobowymi.
W pobliżu Gizy znaleziono głowę statuy sprzed ponad 4 tys. lat
18 października 2017, 17:56W pobliżu piramid w Gizie znaleziono głowę drewnianej statuy, która najprawdopodobniej przedstawiała Anchnesmerire II, żonę faraona Pepiego I z VI dynastii. Egipskie Ministerstwo Starożytności poinformowało, że nie zachowała się dobrze i w związku z tym trzeba ją będzie poddać renowacji.
Niezwykłe odkrycie w pudełku po cygarach. Zabytek z piramidy Cheopsa, starszy od samej piramidy
17 grudnia 2020, 04:26Odnalazł się zaginiony od 70 lat jeden z trzech artefaktów wydobytych z piramidy Cheopsa. W 1872 roku Waynman Dixon znalazł w Komorze Królowej trzy przedmioty, które stały się znane jako „relikty Dixona”. Kamienny tłuczek w kształcie kuli i miedziany obiekt w kształcie ogona gołębia znajdują się w British Museum. Trzeci przedmiot, niewielka drewniana tabliczka, zaginął
Niezwykły posąg z północy Izraela
10 lipca 2013, 12:25Naukowcy próbują dowiedzieć się, w jaki sposób fragmenty sfinksa poświęconego jednemu z faraonów trafiły do Izraela. Na północy kraju wykopano fragmenty posągu dedykowanego Mykerinosowi. Faraon władał Egiptem około 2500 roku p.n.e. Jest twórcą najmniejszej z trzech wielkich piramid w Gizie, w której spoczął
W okolicach Tikal znaleziono dziesiątki tysięcy nieznanych budowli Majów
5 lutego 2018, 12:07W gwatemalskiej dżungli w okolicach Tikal, stolicy państwa Majów, odkryto dziesiątki tysięcy nieznanych dotychczas budowli. Tamtejsza populacja musiała liczyć miliony osób więcej, niż dotychczas sądzono.
Dopasowano dwa fragmenty bandaży mumii sprzed 2300 lat. Jeden był w USA, drugi w Nowej Zelandii
20 lipca 2021, 10:37Po zdigitalizowaniu zbiorów z Teece Museum w nowozelandzkim mieście Christchurch okazało się, że przechowywany tam fragment lnu, którym była owinięta egipska mumia sprzed 2300 lat pasuje do fragmentu przechowywanego w Getty Institute w USA
